Bijenhotel - beheer
Algemeen
In Nederland zijn ongeveer 60 soorten solitaire bijen die gebruik kunnen maken van een bijen hotel. Het zijn voornamelijk soorten als de maskerbijen, behangersbijen, klokjesbijen, tronken en metselbijen. In het boek Gasten van bijenhotels is zeer veel informatie te vinden over de mogelijkheden die bijenhotels bieden voor bijen en welke eisen zij daaraan stellen. Hieronder zullen we enkele algemene richtlijnen geven voor het maken/aanschaffen van zinvolle bijenhotels.
Meerdere kleine nestblokken of bijenhotels hebben de voorkeur over 1 groot bijen hotel. Zo is er meer variatie in plaatsing mogelijk wat in verschillende microklimaten resulteert. Tevens ontstaat er op deze manier spreiding voor de kans op besmetting door mijten of parasiterende soorten insecten.
Tevens moet de aangeboden nestgelegenheid voldoende beschermd worden tegen natte weerinvloeden en predatie door vogels.
Houtblokken
- Bij het gebruik van houten stammen/blokken mest nestgangen is de juiste diameter van de gangen het belangrijkste. Varieer daarbij in gangen tussen de 1,5 en 12 millimeter, waarbij de gangen met een diameter van 2,5 tot 8 millimeter het meest in trek zullen zijn. De achterkant van die gangen dient altijd dicht te zijn en het meest gangbare is om deze horizontaal te plaatsen. De aanbevolen diepte van de gangen is afhankelijk van de diameter van de gang. Bij een diameter van 1,5 mm is een diepte van 2 cm al voldoende, terwijl bij een diameter van 8 mm een diepte van minstens 6 cm wenselijk is. In gangen dieper van 10 cm worden zelden nesten gemaakt.
- In principe zijn alle houtsoorten te gebruiken, al hebben hardere houtsoorten wel een langere levensduur en zijn de minder gevoelig voor schimmelvorming.
- Zorg bij gebruik van boomstammen dat het hout al goed gedroogd is. Op deze stammen kunnen op de kopse kant de gangen worden geboord. Deze zullen van binnen weinig bramen vertonen.
- Indien voor nestblokken plankenhout wordt gebruik is het aan te bevelen om de gangen dwars op te draad te boren om scheurvorming te voorkomen. Hard hout is hiervoor het best geschikt, al vergt dit wel een scherpe boor en enig geduld met boren.
- Zorg dat de gangen zo veel mogelijk glad zijn van binnen en zeker bij de ingang geen bramen hebben. Hier beschadigen de bijen hun vleugels aan en derhalve zullen ze dergelijke gangen niet snel in gebruik nemen.
Holle stengels
- Het gebruik van bamboe stengels word veel toegepast in kant-en-klare bijenhotels, al dan niet effectief. Bij het zelf maken van een bijenhotel is dit arbeidsintensiever als gebruik van houtblokken, maar de solitaire bijen zullen er dankbaar gebruik van maken.
- Ook bij het gebruik van holle stengels (bijvoorbeeld bamboe of riet) is het ook van belang dat de achterkant dicht is. Bij bamboe kun je daarvoor de natuurlijke knoop gebruiken of anders de achterkant dichtsmeren met bijvoorbeeld leem.
- Een diepte tussen de 10 en 20 centimeter van bamboestengels is het meest gangbaar.
- Bamboe met een holte met een diameter tussen de 1,5 en 8,5 mm is het meest geschikt. In kant-en-klare bijenhotels worden vaak ook bamboe stengels met een grotere diameter aangeboden, soms wel tot 2 centimeter, deze zullen niet gebruikt worden door solitaire bijen.
- Rieten daken worden veel gebruikt door solitaire bijen, zeker als ze nieuw zijn. Van riet is ook redelijk makkelijk nesthulp te maken. Het maken van zogenaamde cassettes is redelijk makkelijk, waarbij zowel de voorkant als achterkant kan worden betreden door solitaire bijen om hun nest te maken. Klem daarbij de rietstengels in een soort houten dood waar de voor en achterkant van open zijn en schroef af laatste de bovenkant er op. Zorg wel voor voldoende bescherming tegen predatie van vogels door bijvoorbeeld een stuk kippengaas enkele centimeters voor de ingang te plaatsen. Dergelijke rieten neststengels zijn geliefd bij mezen.
- Let er op dat de stengels mooi glad zijn gezaagd/gesneden bij de ingang, zodat bijen hun vleugels niet beschadigen.
Beheer insectenhotel
Insectenhotels hebben regelmatig onderhoud nodig. In dit advies, Heeft een bijenhotel onderhoud nodig?, uitgebracht door de Helpdesk Bestuivers kunt u gedetailleerde informatie vinden over het onderhoud dat verschillende onderdelen van insectenhotels behoeven.
Foto Dianne Sanders